چرا تغذیه مناسب حیوانات خانگی فقط به انتخاب غذا محدود نمیشود؟
تغذیه سالم حیوانات خانگی فقط به انتخاب یک غذای مناسب محدود نمیشود؛ مقدار غذا، تشویقیها، فعالیت، سن و وضعیت بدنی هم باید در طول زمان پایش شوند.
تغذیه مناسب حیوانات خانگی یعنی چه؟
وقتی درباره تغذیه حیوانات خانگی صحبت میکنیم، معمولاً اولین سؤال این است:
"چه غذایی برای سگ یا گربه من بهتر است؟"
اما تغذیه سالم فقط به انتخاب یک نوع غذا یا یک برند خاص محدود نمیشود.
مقدار غذایی که حیوان دریافت میکند، تعداد و نوع تشویقیها، سطح فعالیت، سن، وضعیت بدنی، شرایط زندگی و حتی برخی بیماریها میتوانند بر نیازهای تغذیهای او تأثیر بگذارند.
راهنمای تغذیه و مدیریت وزن انجمن بیمارستان حیوانات آمریکا (AAHA) توصیه میکند ارزیابی تغذیهای سگها و گربهها در تمام مراحل زندگی بهصورت منظم انجام شود و در این ارزیابی، علاوه بر رژیم غذایی، وزن، وضعیت بدنی و توده عضلانی نیز در نظر گرفته شود.
بنابراین اگر میخواهیم از سبک زندگی سالم حیوان خانگی صحبت کنیم، باید تصویر بزرگتری از غذا داشته باشیم.
غذای مناسب مهم است؛ اما مقدار غذا هم اهمیت دارد
حتی یک غذای کامل و متعادل، اگر بیش از نیاز حیوان مصرف شود، میتواند به دریافت انرژی اضافی و افزایش وزن منجر شود.
نیاز انرژی هر حیوان یکسان نیست. سن، مرحله زندگی، وضعیت تولیدمثل، سطح فعالیت و شرایط بدنی میتوانند بر نیازهای انرژی تأثیر بگذارند. به همین دلیل، دستورالعمل روی بسته غذا را نباید یک عدد کاملاً ثابت و مناسب برای همه حیوانات در نظر گرفت.
برای مثال، یک حیوان خانگی کمتحرک و یک حیوان بسیار فعال، حتی اگر وزن مشابهی داشته باشند، ممکن است نیاز انرژی یکسانی نداشته باشند.
به همین دلیل، پایش وزن و وضعیت بدنی در طول زمان اهمیت زیادی دارد. AAHA نیز بر ارزیابی میزان دریافت انرژی و تطبیق آن با شرایط و نیازهای هر حیوان تأکید دارد.
تشویقیها هم بخشی از تغذیه روزانه هستند
یکی از بخشهایی که گاهی در محاسبه غذای روزانه فراموش میشود، تشویقیها هستند.
تشویقی، غذای سفره، خوراکیهایی که برای دادن دارو استفاده میشوند و حتی برخی مکملها میتوانند کالری دریافتشده توسط حیوان را افزایش دهند.
راهنمای AAHA توصیه میکند مجموع تشویقیها و سایر خوراکیهای غیر از غذای اصلی، معمولاً بیشتر از ۱۰ درصد کالری روزانه نباشد تا تعادل تغذیهای رژیم اصلی مختل نشود.
بنابراین اگر حیوان شما روزانه غذای اصلی خود را دریافت میکند، تشویقیهای کوچک در طول روز نیز باید در محاسبه کلی تغذیه او دیده شوند.
این موضوع مخصوصاً زمانی اهمیت پیدا میکند که صاحب حیوان برای آموزش، پاداش یا ابراز محبت از خوراکی استفاده میکند.
آیا وزن پت بهتنهایی نشان میدهد که حیوان سالم است؟
نه لزوماً.
وزن یکی از شاخصهای مهم سلامت است، اما دامپزشکان برای ارزیابی وضعیت بدنی حیوان از شاخصهایی مانند Body Condition Score یا BCS نیز استفاده میکنند.
BCS به ارزیابی میزان چربی بدن کمک میکند و در کنار Muscle Condition Score یا MCS میتواند اطلاعات بیشتری درباره وضعیت بدنی حیوان ارائه دهد. AAHA و WSAVA استفاده منظم از این ارزیابیها را در مراقبت تغذیهای توصیه کردهاند.
در سیستم ۹ امتیازی BCS، امتیاز ۴ تا ۵ معمولاً محدوده ایدهآل در نظر گرفته میشود؛ امتیازهای بالاتر میتوانند نشاندهنده افزایش چربی بدن باشند.
بنابراین فقط پرسیدن اینکه «وزن پت من چقدر است؟» کافی نیست.
سؤال مهمتر این است که آیا وضعیت بدنی پت من مناسب است و آیا این وضعیت در طول زمان تغییر کرده است؟
چرا چاقی حیوانات خانگی فقط یک مسئله ظاهری نیست؟
اضافهوزن و چاقی در حیوانات خانگی صرفاً یک مسئله ظاهری نیستند.
تغذیه، میزان فعالیت، شرایط زندگی، عوامل رفتاری و ویژگیهای فردی حیوان میتوانند در ایجاد یا تشدید اضافهوزن نقش داشته باشند. به همین دلیل، مدیریت وزن نیز معمولاً به بیش از یک تغییر ساده در غذا نیاز دارد.
AAHA توصیه میکند وزن و وضعیت بدنی حیوان بهطور منظم بررسی شود و در صورت تغییر، برنامه تغذیه و میزان دریافت انرژی متناسب با شرایط حیوان اصلاح شود.
این یعنی مدیریت وزن یک فرآیند مداوم است، نه یک تصمیم یکباره.
فعالیت بدنی چه نقشی در سبک زندگی سالم پت دارد؟
تغذیه و فعالیت بدنی را نمیتوان کاملاً جدا از یکدیگر دید.
میزان فعالیت حیوان یکی از عواملی است که در برآورد نیاز انرژی او در نظر گرفته میشود. حیوانات کمتحرک، حیوانات خانگی داخل خانه و حیوانات با سطح فعالیت بالا الزاماً نیازهای انرژی یکسانی ندارند.
البته فعالیت مناسب برای هر حیوان متفاوت است.
برای یک سگ، پیادهروی و بازی میتواند بخش مهمی از فعالیت روزانه باشد.
برای یک گربه خانگی، بازی، اسباببازیهای تعاملی و ایجاد فرصت برای حرکت و جستوجوی غذا میتواند به افزایش فعالیت کمک کند. AAHA نیز برای گربهها استفاده از ابزارهایی مانند اسباببازیهای تعاملی، درخت گربه و فعالیتهای مبتنی بر جستوجوی غذا را پیشنهاد میکند.
بنابراین «سبک زندگی سالم» برای همه پتها یک نسخه ثابت ندارد.
نیازهای تغذیهای پت در طول زندگی تغییر میکند
تولهسگ یا بچهگربه با یک حیوان بالغ نیازهای یکسانی ندارد.
در دوره رشد، انرژی و مواد مغذی موردنیاز حیوان با دوران بزرگسالی متفاوت است. در دوران سالمندی نیز تغییرات مربوط به سن، وضعیت عضلانی، بیماریهای احتمالی و نیازهای انرژی میتوانند برنامه تغذیه را تحت تأثیر قرار دهند.
به همین دلیل، یک برنامه غذایی مناسب باید در طول زندگی حیوان قابل ارزیابی و در صورت نیاز قابل اصلاح باشد.
این یکی از دلایلی است که چرا توصیههای تغذیهای نباید بدون توجه به سن، وضعیت بدنی و شرایط فردی حیوان بهصورت یک نسخه عمومی ارائه شوند.
چگونه بفهمیم تغذیه پت نیاز به بازنگری دارد؟
تغییرات زیر میتوانند دلیلی برای بررسی دقیقتر وضعیت تغذیهای حیوان باشند:
افزایش یا کاهش وزن بدون دلیل مشخص
تغییر قابل توجه در اشتها
تغییر در وضعیت بدنی
کاهش توده عضلانی
تغییر سطح فعالیت
مشکلات گوارشی مداوم
تغییر وضعیت پوست یا مو
ابتلا به بیماری یا شروع مصرف برخی داروها
تغییر مرحله زندگی، مانند ورود به سالمندی
AAHA این موارد را در میان عوامل خطر تغذیهای قرار میدهد که میتوانند نیاز به ارزیابی گستردهتر را مطرح کنند. در چنین شرایطی، بهتر است صاحب حیوان به جای تغییر خودسرانه رژیم غذایی، موضوع را با دامپزشک در میان بگذارد.
تغذیه سالم یعنی یک برنامه، نه فقط یک محصول
اگر همه این عوامل را کنار هم قرار دهیم، مشخص میشود که تغذیه حیوانات خانگی بسیار فراتر از انتخاب غذاست.
یک برنامه تغذیه مناسب باید بتواند این عوامل را در نظر بگیرد:
غذای مناسب + مقدار مناسب + تشویقی کنترلشده + فعالیت مناسب + پایش وزن و وضعیت بدنی + توجه به مرحله زندگی
این رویکرد به ما کمک میکند به جای تمرکز صرف بر یک محصول، به سبک زندگی و سلامت حیوان در طول زمان نگاه کنیم.
نقش دامپزشک در تغذیه حیوانات خانگی چیست؟
برای یک حیوان سالم با وزن مناسب، ممکن است نیاز به تغییرات پیچیده در رژیم غذایی وجود نداشته باشد.
اما وقتی حیوان اضافهوزن دارد، دچار بیماری است، در مرحله خاصی از زندگی قرار دارد یا تغییرات غیرعادی در وزن و وضعیت بدنی او مشاهده میشود، ارزیابی حرفهای اهمیت بیشتری پیدا میکند.
راهنمای AAHA بر تغذیه فردمحور تأکید دارد؛ یعنی توصیه غذایی باید بر اساس ارزیابی شرایط همان حیوان تنظیم شود، نه صرفاً بر اساس یک نسخه یکسان برای همه سگها یا گربهها.
بنابراین اگر درباره وزن، رژیم غذایی یا نیازهای تغذیهای پت خود مطمئن نیستید، مشورت با دامپزشک میتواند به تصمیمگیری دقیقتر کمک کند.
TAANOVA؛ وقتی مراقبت از پت به یک مسیر تبدیل میشود
تغذیه سالم یک تصمیم یکروزه نیست. وزن پت تغییر میکند، میزان فعالیت او تغییر میکند، سنش بالا میرود، ممکن است بیمار شود یا داروی جدیدی مصرف کند و در هر مرحله ممکن است نیازهای مراقبتی او تغییر کنند. به همین دلیل، پایش مداوم اهمیت دارد.
TAANOVA با همین نگاه طراحی شده است؛ اینکه اطلاعات مرتبط با زندگی و سلامت حیوان در طول زمان پراکنده نشوند.
ثبت اطلاعات پت، سوابق سلامت، مدارک پزشکی و اطلاعات مراقبتی میتواند به صاحب حیوان کمک کند تصویر منظمتری از مسیر سلامت پت خود داشته باشد و اطلاعات لازم را هنگام مراجعه به دامپزشک در اختیار داشته باشد.
TAANOVA قرار نیست جای دامپزشک یا متخصص تغذیه حیوانات را بگیرد. هدف آن سادهتر کردن مدیریت و دسترسی به اطلاعات و خدمات مرتبط با مراقبت از پت است؛ تا مراقبت از حیوان به جای مجموعهای از اطلاعات پراکنده، به یک مسیر منظم و قابل پیگیری تبدیل شود.
تغذیه خوب فقط چیزی نیست که پت میخورد؛ بخشی از سبک زندگی اوست. و یک سبک زندگی سالم، با شناخت، پایش و مراقبت مداوم ساخته میشود.
TAANOVA؛ برای مراقبتی که با پت شما رشد میکند.
مجله تانوا